ابو القاسم سلطانى
291
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
Code - 2614 گورمار Gymnema sylvestre R . br et Sch . درختچهاى است بالارونده ، منشعب ، از خانواده Asclepiadaceae كه به هندى و اردو گورمار ناميده مىشود . برگها ساده ، بيضوى يا تخممرغى با قاعده قلبى به درازاى 5 / 2 سانتيمتر ، متقابل ، كموبيش كركدار . گل كوچك به رنگ زرد و ميوه باريك به درازاى 5 / 7 سانتيمتر . منشاء اوليه گياه هند است و در جنوب و مركز هند پراكندگى دارد . در پاكستان و استراليا نيز ديده شده است . گياه از زمانهاى بسيار دور در هند مورد مصرف داشته و به سنسكريتى Meshasingi ناميده مىشده است . قسمت مورد استفاده : برگ و ريشه تركيبات شيميائى : برگها محتوى اسيد گيمنهميك ( Gymenin ) Gymnemic acid ، گيمنامين Gymnamine ، نوناكوزان Nonacosane ، هنتريا كونتان Henteria contane ، ترىترياكنتان Tritriacontane است . خواص درمانى : تلخ ، قابض ، ضد التهاب ، محرك ، مدر ، خلطآور ، تقويتكننده قلب و كبد ، بيحسكننده و پائينآورنده كلسترول خون . اسيد Gymnemic محرك سلولهاى بتاپانكراس است . جويدن يك يا دو عدد برگ گياه موجب مىشود كه تا مدت يك ساعت زبان مزه شيرينى و تلخى را احساس نكند و اين مربوط به وجود پلىپپتيدى به نام گورمارين Gurmarin در برگ است . موارد مصرف درمانى : در مرض قند ، ديابت مليتوس Diabet mellitus برگ گياه خاصيت تنظيم مقدار قند خون را دارد . قند خون بالا را كاهش مىدهد ولى چنانچه ميزان قند خون طبيعى باشد آن را كاهش نمىدهد . همچنين از برگ گياه در موارد بزرگى كبد و طحال ، التهابات ، زردى ، يبوست ، انگل و بالا بودن ميزان كلسترل خون و از ريشه گياه به صورت خوراكى و موضعى به عنوان پادزهر در مارگزيدگى استفاده درمانى به عمل مىآيد . اشكال داروئى و مقدار مصرف : پودر برگ 4 - 2 گرم در روز به صورت كپسولهاى 500 ميلىگرمى 2 كپسول ، 2 بار در روز